DE VERSCHILLEN TUSSEN EMDR EN IEMT
Wat is het verschil tussen IEMT en EMDR?
Integral Eye Movement Therapy (IEMT) en Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) worden regelmatig met elkaar vergeleken omdat beide methoden gebruikmaken van oogbewegingen. Deze uiterlijke overeenkomst leidt soms tot de aanname dat het om vergelijkbare of verwante therapieën gaat. Dat is echter een te simplistische voorstelling.
Hoewel beide benaderingen oogbewegingen inzetten, verschillen zij wezenlijk in theoretische uitgangspunten, therapeutisch doel en klinische toepassing.
Verschillende uitgangspunten
EMDR is ontwikkeld als een trauma-gerichte behandelmethode. De therapie richt zich op het verwerken van belastende herinneringen aan specifieke gebeurtenissen, met name bij posttraumatische stressstoornis (PTSS). EMDR is opgebouwd rond een vast protocol en is gebaseerd op modellen van geheugenverwerking.
IEMT is daarentegen geen traumaverwerkingsmethode in klassieke zin. De focus ligt op hoe emotionele reacties en identiteits-gebonden patronen in het zenuwstelsel zijn georganiseerd en in het heden worden opgeroepen. Het doel is niet het herbeleven of herstructureren van herinneringen, maar het veranderen van de emotionele respons die automatisch wordt geactiveerd.
IEMT is daarmee geen variant of afgeleide van EMDR, maar een zelfstandige therapeutische benadering met een andere klinische insteek.
Doel en insteek van de therapie
Bij EMDR staat meestal één concrete gebeurtenis centraal. De cliënt wordt begeleid om deze herinnering bewust te activeren, terwijl afwisselende prikkels (zoals oogbewegingen) worden aangeboden. Dit proces is gericht op het verminderen van de emotionele lading die aan de herinnering verbonden is.
Bij IEMT wordt gewerkt vanuit het huidige gevoel. De cliënt hoeft het verhaal of de context niet uitgebreid te beschrijven. De aandacht ligt op wat er nú wordt ervaren — bijvoorbeeld onzekerheid, schaamte of boosheid — en hoe dat gevoel in eerdere ervaringen is ontstaan en gestabiliseerd. Vanuit dat perspectief worden emotionele patronen en identiteit-gerelateerde reacties aangepast.
De rol van oogbewegingen
Hoewel beide methoden oogbewegingen gebruiken, gebeurt dat met een ander doel.
- In EMDR ondersteunen oogbewegingen het herverwerken van herinneringen.
- In IEMT worden oogbewegingen ingezet als een gerichte neurologische interventie om emotionele toegang en automatische reacties te veranderen.
De techniek mag dan uiterlijk vergelijkbaar lijken, de bedoelde werking is fundamenteel anders.
Mate van praten tijdens de sessie
EMDR vraagt doorgaans om actieve verbalisatie. De cliënt benoemt gedachten, beelden en overtuigingen om het verwerkingsproces te ondersteunen.
IEMT werkt met minimale verbale input. Het verhaal hoeft niet verteld te worden en wordt bij voorkeur niet inhoudelijk geanalyseerd. De focus blijft bij het gevoelsniveau en de interne beleving, omdat emotionele patronen vaak buiten het bewuste narratief zijn opgeslagen.
IEMT bij hardnekkige emotionele patronen
IEMT wordt vaak ingezet bij terugkerende gevoelens zoals onzekerheid, schaamte, boosheid of overprikkeling, ook wanneer er geen duidelijk aanwijsbaar trauma is. De methode richt zich op het loslaten van automatische emotionele reacties die ooit functioneel waren, maar in het heden belemmerend werken.
Ontdek IEMT, maak een afspraak.
Verschil tussen EMDR en IEMT in de praktijk
Casus: Marleen
Tijdens een werkoverleg krijgt Marleen zonder waarschuwing harde kritiek van haar leidinggevende, en dat raakt haar diep. Hoewel het gesprek maar kort duurde, blijft het haar wekenlang achtervolgen. Ze merkt dat ze sneller huilt, zich terugtrekt en zich onverklaarbaar onzeker voelt. “Het lijkt alsof ik niets meer goed kan doen,” verzucht ze.
Wat doet de EMDR-therapeut voor Marleen?
De EMDR-behandelaar start met een verkennend gesprek om helder te krijgen welke herinnering of overtuiging nog onbewust spanning oproept in relatie tot haar werk situatie. Soms worden eerst meerdere sessies besteed aan het in kaart brengen van het kernprobleem. De EMDR-therapeut onderzoekt met Marleen welk beeld, gevoel of overtuiging het meeste spanning oproept als ze denkt aan het moment van kritiek op haar werk. Er volgt een sessie waarin zij zich concentreert op dat moment terwijl ze afleidende prikkels volgt, zoals zijwaartse oogbewegingen. Tussen de sets door wordt steeds gevraagd wat ze op dat moment ervaart — een beeld, een gedachte of een nieuw gevoel. Deze opeenvolging zorgt ervoor dat het brein het incident op een andere manier verwerkt, waardoor de emotionele intensiteit afneemt.
Wat doet de IEMT-practitioner voor Marleen?
Bij IEMT begint het proces met een beknopte intake. Vervolgens wordt Marleen gevraagd welk gevoel er op dat moment het sterkst aanwezig is, bijvoorbeeld het gevoel van ‘onzeker voelen’. Ze geeft dit een intensiteitsscore met een cijfer en wordt daarna uitgenodigd zich het moment te herinneren waarop ze dit gevoel voor het eerst in haar leven heeft ervaren. Terwijl ze deze ervaring in gedachten houdt, gebruikt de behandelaar gerichte oogbewegingen.
Het gevoel zoals Marleen het nu voelt
Tijdens de IEMT-sessie wordt Marleen gevraagd naar haar huidige gevoel: ze benoemt een overweldigend gevoel van onzekerheid. Zonder haar situatie te bespreken of uit te diepen, vraagt de coach haar wanneer ze zich eerder zo voelde. Marleen herinnert zich ineens een moment op haar twaalfde: ze moest op school een spreekbeurt houden en werd midden in haar verhaal uitgelachen door klasgenoten. Terwijl ze die herinnering vasthoudt, worden oogbewegingen toegepast.
Knoop in de maag
De intensiteit van dat moment neemt snel af. Daarna meldt Marleen dat ze nog een knoop in haar maag voelt. Dit lichamelijke signaal wordt opnieuw als ingang genomen. Ze wordt gevraagd wanneer ze eerder zo’n lichamelijk gevoel ervaarde. Er komt een nieuwe herinnering boven: ze zat als jong kind alleen in haar kamer, overtuigd dat haar ouders boos op haar waren, hoewel ze niet wist waarom. Opnieuw worden de begeleide oogbewegingen ingezet.
De oorsprong
Bij elke fysieke of emotionele gewaarwording spoort ze met behulp van de IEMT behandelaar de oorsprong op. Marleen merkt dat haar reactie op het werkoverleg vervaagt. Tot slot testen ze of ze nog spanning voelt als ze aan het moment met haar leidinggevende denkt. Dat blijkt niet meer het geval.
Ervaringen van cliënten na een IEMT-sessie
Mensen geven vaak aan opgelucht te zijn dat ze hun verhaal niet hoeven te vertellen om toch een diepe verandering te ervaren. Velen zijn verrast over de beelden die tijdens een sessie bovenkomen. Herinneringen die ze niet actief kenden, blijken een belangrijke rol te spelen bij hun emotionele reacties in het heden. Als ze opmerkzaam zijn, dan merken ze in de weken erna, dat er iets is gebeurd met hun emoties. Ze voelen vaak minder triggers in relatie tot het probleem waarvoor ze kwamen. En langzaam maar zeker worden ook de positieve nieuwe verbindingen duidelijk in hun (sociale) interacties.
Wetenschappelijke en professionele positionering
EMDR is internationaal erkend als evidence-based behandeling voor PTSS en opgenomen in diverse klinische richtlijnen.
IEMT is een relatief jonge methode. Er is toenemende praktijkervaring en groeiende belangstelling, maar de methode heeft (nog) geen vergelijkbare status binnen internationale richtlijnen. IEMT wordt daarom doorgaans aangeboden binnen complementaire of aanvullende zorg, door daarvoor opgeleide en gecertificeerde practitioners.
Ontdek IEMT, maak een afspraak.
Samenvattend: Wat maakt IEMT anders?
IEMT richt zich direct op het emotionele breinsysteem, zonder langdurige gesprekken of inhoudelijke analyse. Vanuit het huidige gevoel wordt teruggegaan naar de oorsprong, zonder er een betekenis aan te hoeven geven. Praten over de situatie is niet nodig, liever niet zelfs.
In tegenstelling tot EMDR vereist IEMT geen uitgebreide voorbereiding, waarbij de aandacht ligt op de herbeleving van de situatie. De IEMT methode volgt het innerlijke proces van de cliënt, waarbij het lichaam en gevoel bepalen wat er verwerkt kan worden. Vaak worden meerdere kernherinneringen aangeraakt binnen één sessie.
Extra waarde van IEMT
De behandelaar kent verschillende protocollen om mee te werken. Dit zijn niet altijd losstaande werkvormen, maar worden vaak met elkaar gecombineerd. Dit is afhankelijk van wat er vanuit jouw onbewuste brein naar bovenkomt als jij denkt aan de herinnering. Hieronder zie je voorbeelden van aandachtsgebieden waar IEMT voor kan worden ingezet.
IEMT of EMDR? Waar kies je voor?
Hier volgt een vergelijking tussen EMDR en IEMT op belangrijke kenmerken, zodat je een weloverwogen keuze kunt maken.
EMDR
EMDR helpt bij het verwerken van traumatische herinneringen door gerichte oogbewegingen. Soms wordt er ook gebruikt gemaakt van het tappen op het lichaam bij herbeleving.
Verwerking van trauma
Vast protocol
Actieve verbalisatie
Eén thema per sessie
BIG-geregistreerde professionals
IEMT
IEMT richt zich op het herstructureren van de oorsprong van emotionele herinneringen. Het is inzetbaar vanuit een breder perspectief en werkt met gerichte oogbewegingen.
Verweerking trauma maar ook het doorbreken van patronen, breder inzetbaar
Protocollen maar vooral flexibel en ervaringsgericht
Weinig tot geen praten
Meerdere thema’s in één sessie
Gecertificeerde IEMT practitioners
Ontdek IEMT, maak een afspraak.
Disclaimer
Integral Eye Movement Therapy (IEMT) is ontwikkeld door Andrew T. Austin en is zijn intellectuele eigendom. Ik ben lid van de IEMT Association en pas IEMT toe binnen mijn praktijk. Deze website is door mij persoonlijk samengesteld en alle inhoud is mijn eigen verantwoordelijkheid. De IEMT Association en Andrew T. Austin zijn niet verantwoordelijk voor de inhoud van deze website.
Voor officiële informatie over IEMT verwijs ik naar de website van de IEMT Association.